NẶNG NỀ NHƯ VẬY XE TĂNG VƯỢT BÃI LẦY NHƯ THẾ NÀO?

Xe tăng T-90 của Nga thực hành vượt lầy.

Với trọng lượng lên đến vài chục tấn, các địa hình lầy thụt luôn là một hiểm họa đối với xe tăng.

Mặc dù có trọng lượng lớn song nhờ diện tích tiếp xúc với mặt đất cũng tương đối lớn nên áp suất trung bình lên mặt đất của xe tăng cũng không lớn lắm, thường dao động trong khoảng 0,8- 0,9 KG/cm2.

Vì vậy, so với các loại xe bánh lốp khả năng vượt qua những địa hình có chất đất mềm, lầy thụt... của xe tăng có phần trội hơn. Tuy nhiên, khi mà chất đất quá yếu, lượng bùn loãng có độ sâu lớn... thì lợi thế trên cũng không giúp cho xe tăng vượt qua được mà sẽ rơi vào tình trạng bị sa lầy.

Đặc trưng chính của sa lầy là xe tăng bị chìm sâu trong bùn lầy, nếu vẫn tiếp tục khởi xe thì hai dải xích sẽ bị quay trượt trong bùn, không đủ khả năng kéo xe tăng chuyển động được nữa.

Nguyên nhân của tình trạng này là do lực kéo bám của hai dải xích vốn được tạo nên từ ma sát giữa dải xích với mặt đường nay gần như bằng 0 nên không truyền được động lực của động cơ xuống mặt đường để đẩy xe đi.

Nhìn chung, sa lầy trong bất kỳ tình huống nào cũng nguy hiểm, nhất là trong chiến đấu hoặc hành quân chiến đấu.

Xe tăng T-90 của Nga thực hành vượt lầy.

Trong trận đánh Tà Mây đêm 24.01.1968 của Đại đội XT 3, khi vượt ngầm số 5 trên đường xuất kích cả đại đội đã bị lầy. Sau gần 1 đêm cứu kéo, đến sáng mới có 2 xe 558 và 555 vượt qua được để tham gia chiến đấu. Tuy trận đánh thắng lợi song hiệu suất bị giảm đi rất nhiều.

Để khắc phục tình trạng này, trong quá trình trinh sát và chuẩn bị đường cơ động cho xe tăng cần hết sức cẩn trọng, chính xác. Phải căn cứ vào tình hình chất đất cụ thể để có các giải pháp khắc phục như tìm đường vòng tránh, tăng cường đất đá, cành cây v.v... nhằm tăng cường lực bám cho xích xe.

Còn trong trường hợp đã bị sa lầy phải căn cứ tình hình cụ thể để có phương án cứu kéo thích hợp để nhanh chóng đưa xe tăng ra khỏi khu vực lầy thụt tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Có thể áp dụng một trong những giải pháp sau:

Cứu kéo bằng các phương tiện chuyên dùng:

Đó là các loại xe dắt, xe chở tăng... Những loại xe này có bộ tời với dây cáp dài đến hàng trăm mét và có lực kéo khoảng 50 tấn. Khi cần cứu kéo xe sa lầy thì xe kéo phải được cố định chắc chắn bằng lưỡi ben hoặc các khối chèn.

Sau đó móc cáp vào xe bị lầy và dần dần tời lên. Đây là phương pháp an toàn và nhanh nhất song không dễ áp dụng vì không phải lúc nào cũng có sẵn các phương tiện này trong đội hình.

Dùng xe tăng kéo nhau

Theo biên chế, trên bất kỳ xe tăng nào cũng có 2 sợi cáp kéo xe và các vòng nối cáp. Khi có xe sa lầy không tự lên được phải đưa xe kéo đến vị trí thích hợp rồi móc cáp nối hai xe lại với nhau (nếu cần thì phải nối cáp).

Xe tăng T-90 của Nga thực hành cứu kéo nhau khi bị xa lầy.

Tiếp đó người chỉ huy cho xe kéo từ từ tiến lên để "căng cáp" nhằm tránh tình trạng giật đột ngột sẽ gây đứt cáp. Trong lúc đó cho xe bị sa lầy khởi động, vào số.

Khi cả hai xe đã sẵn sàng thì chỉ huy cho cả hai xe đồng thời khởi xe, tăng ga để thoát ra khỏi bãi lầy. Trường hợp 1 xe không kéo được có thể "đấu" 2, 3 xe cùng kéo.

Đây là tình huống thường gặp nhất trong hành quân cũng như chiến đấu. Điều cần lưu ý là công tác tổ chức chỉ huy và bảo đảm an toàn. Đã từng có nhiều trường hợp kéo nhau bị đứt cáp, sợi cáp đứt quật vào người lái xe gây thương vong.

Kíp xe tự cứu

Khi không có các phương tiện chuyên dùng hoặc xe bạn đến cứu kéo thì kíp xe buộc phải "tự cứu" nếu không muốn nằm tại chỗ.

Tự cứu bằng "gỗ tự cứu":

Khi có mang theo "gỗ tự cứu" kíp xe có thể sử dụng để tự cứu mình. "Gỗ tự cứu" là những cây gỗ thẳng, dài bằng chiều rộng thân xe và có đường kính khoảng 20- 25 cm, thường được cố định phía đuôi các xe tăng.

Kèm theo đó, trong bộ dụng cụ theo xe của hầu hết các loại xe tăng đều có 2 sợi "cáp tự cứu". Đó là hai khoanh cáp đường kính khoảng 50 cm, ở chỗ nối cáp có vấu để cố định vào hốc lõm của "vú xích".

Khi cần sử dụng, 2 vòng cáp tự cứu này được lắp vào dải xích nhờ vấu cố định trên, sau đó luồn "gỗ tự cứu’ qua 2 khoanh cáp và khởi xe như bình thường. Nhờ có "gỗ tự cứu" làm tăng lực kéo bám của dải xích và đẩy được xe ra khỏi vũng lầy.

Đối với loại xe không có "cáp tự cứu" thì có thể dùng dây cáp kéo xe kết nối "gỗ tự cứu" với 2 dải xích cũng có thể tự cứu được.

Tự cứu nhờ các vật cố định bên ngoài:

Trường hợp không có gỗ tự cứu, kíp xe có thể tự cứu nhờ các vật cố định bên ngoài như gốc cây, trụ bê tông, tảng đá lớn... Để làm được việc này cần chọn một vật cố định chắc chắn phía trước xe rồi vòng sợi cáp kéo xe qua đó.

Đầu kia của sợi cáp (có thể nối vài sợi) được cố định vào một mép dải xích nhờ vòng nối cáp. Tiếp đó cho nổ máy và từ từ khởi xe. Vật cố định sẽ thay thế lực kéo bám không cho dải xích quay trượt nữa và đẩy xe tăng về phía trước.

Vì tình huống sa lầy cũng xảy ra khá thường xuyên trong quá trình khai thác, sử dụng xe tăng nên trong các trường dạy lái xe tăng bao giờ cũng có khoa mục "Cứu kéo xe" nhằm rèn luyện cho học viên làm quen và biết cách xử trí tình huống này trong thực tế.

Nguồn: http://soha.vn/xe-tang-vuot-qua-bai-lay-the-nao-2016091107322391.htm

BÃO THÉP 4- TRẬN CUỒNG PHONG- Kỳ 42

Vào lúc đó, Nhã đang ngồi thảnh thơi ngắm cảnh và chờ bữa cơm chiều. Giữa lúc chiến dịch nước sôi lửa bỏng như vậy mà anh lại thảnh thơi thế này kể cũng lạ. Nhưng đó là sự thực. Nhiệm vụ làm thê đội 1 cho binh đoàn thọc sâu đã nhận từ mấy hôm trước rồi. Quyết tâm chiến đấu đã làm xong và triển khai xuống từng đại đội ngay từ hôm ấy. Rồi tổ chức hiệp đồng, họp chi bộ, chi đoàn và hội đồng quân nhân xác định nhiệm vụ cũng đã làm xong. Ngay sau đó, từng kíp xe triển khai bảo dưỡng xe cộ, hiệu chỉnh vũ khí… tinh tươm. Cứ nghĩ chắc chỉ một ngày là tuyến phòng thủ vòng ngoài sẽ bị chọc thủng và tiểu đoàn anh sẽ lên đường thẳng tiến vào Sài Gòn.

Ấy thế nhưng sự đời không đơn giản như ta mong muốn. Đã hai ngày rồi mà cái căn cứ Nước Trong của nó vẫn trơ trơ. Đội hình binh đoàn thọc sâu thế là vẫn dài cổ mà chờ đợi. Chiều nay, kíp xe của anh và cánh thông tin tiểu đoàn bộ kéo nhau đi tắm suối. Chẳng biết làm cách nào mà các cậu nhà ta kiếm được mớ cá vụn rõ to. Thấy tiểu đoàn trưởng chép miệng bảo “thế này mà có bát dưa nữa thì được bữa canh chua tuyệt vời”, cả bọn lại kéo nhau vào đám rừng non còn sót lại bên bờ lô cao su vặt về được một mớ lá chua chua, nhơn nhớt. Lấy được lá về rồi thì chia làm hai phe cãi nhau thật lực. Mấy cậu quê Nghệ Tĩnh thì gọi là lá giang. Mấy cậu quê ngoài Bắc thì gọi là lá chua méo. Không phân thắng bại, cả hai phe nhờ tiểu đoàn trưởng làm trọng tài. Nhã lắc đầu chịu vì mình cũng chẳng biết tên nó là gì, anh bật cười: “Thì cứ gọi nó là lá chua là được chứ gì. Nhưng có đúng là lá ăn được không mới quan trọng”. Cả bọn lại nhao nhao: “Hồi ở nhà, đi chăn trâu bọn em ăn mãi rồi”. Nhã cười: “Thế thì đi nấu canh đi, còn chờ gì nữa”. Bọn trẻ đi nấu cơm, còn anh dựa mình vào khẩu 12 ly 7 thảnh thơi thả lòng mình theo những ý nghĩ riêng tư.

Suốt từ ngày lên đường đi chiến dịch đến hôm nay thế là đã hơn một tháng anh không nhận được thư từ của nhà, nhưng tính ngày ra anh biết chắc bụng Hiền đã to lắm. Mà có khi còn đẻ rồi cũng nên vì người ta nói con so hay đẻ sớm. Không biết Hiền sẽ sinh cho anh một cậu con trai hay một cô con gái đây. Với anh, con nào cũng được nhưng anh thích nó là con trai hơn. Nếu nó là con trai, chắc chắn mẹ anh sẽ vui hơn và biết đâu cụ sẽ sống được lâu hơn để nhìn đứa cháu đích tôn trưởng thành. Nhã lại bật cười vì chục hộp sữa anh mua hôm ở Đà Nẵng vẫn vứt lăn lóc trong xe mà chưa biết làm thế nào để gửi ra được. Nhưng chắc là không lâu nữa đâu. Nghe phổ biến tình hình chung, Nhã nghĩ là như vậy. Với năm cánh quân đang sung sức vây chặt thế này, cái bọn tay sai ôm chân ngoại bang ở Sài Gòn kia làm sao mà chịu được. Chẳng chóng thì chầy, chỉ vài hôm nữa là chúng sẽ phải bó giáo quy hàng mà thôi. Chẳng nghĩ ngợi cao siêu nhưng anh tin rằng, đời con sanh sẽ được sống trong hòa bình, hạnh phúc chứ không gian nan, khổ ải như đời ông, đời cha, đời chú nó nữa.

Dòng suy nghĩ của Nhã bất chợt bị cắt ngang bởi một chiếc xe Jeep từ bìa rừng phóng ào tới và đang hướng về phía xe anh. Chẳng cần nhìn số xe Nhã cũng biết đó là xe của lữ phó Tại. Anh nhổm dậy và nhún người nhảy xuống đúng lúc chiếc xe dừng. Vừa thấy Tại bước ra khỏi xe, Nhã đã nôn nóng:

- Nước Trong thông rồi hả thủ trưởng?

Tại chán nản lắc đầu:

- Đã thông được đâu!

Nhã xịu mặt xuống:

- Thế mà tôi cứ tưởng…

Không để Nhã nói hết câu, Tại đã cướp lời:

- Nhưng cũng có việc cho các cậu đây- Chính trị viên Cự cũng đã chạy tới nơi. Vừa bắt tay Cự, Tại vừa nói- Lữ đoàn quyết định rút một đại đội của các cậu lên tăng cường cho tiểu đoàn 2 đột phá Nước Trong. Sớm muộn gì đến trưa mai cũng phải san phẳng nó để binh đoàn thọc sâu xuất phát. Các cậu chọn đại đội nào kha khá một tý để đảm bảo chắc thắng. Với lại phải giao nhiệm vụ cho nó ngay để tối nay nó phải có mặt ở Trường Thiết giáp để bắt liên lạc hiệp đồng với bộ binh.

Chính trị viên Cự cằn nhằn:

- Thế này thì chúng tôi chỉ còn hai đại đội thôi à? Mà hôm qua chúng tôi đã bổ sung cho họ một xe rồi đấy thôi, thủ trưởng.

Tại lắc đầu ngán ngẩm:

- Một xe thì ăn thua gì? Mà cái 380 ấy cũng bị thương rồi. Thành viên thì một cậu hy sinh, một cậu bị thương nặng- Anh tỏ ra sốt ruột- Mà các cậu chọn thằng nào thì chọn đi. Tối đến nơi rồi đây này.

Nhã kéo tay Cự ra ý đừng ý kiến gì nữa. Hai người rì rầm trao đổi một lát rồi Nhã trịnh trọng:

- Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi quyết định sẽ điều đại đội 4 lên đánh Nước Trong. So sánh 3 đại đội trong tiểu đoàn thì “thằng” này có kinh nghiệm nhất.

Nét mặt Tại giãn ra, anh gật đầu:

- Đại đội của cậu Thuận hả? Được đấy! Cậu Nhã lên đây chỉ đường luôn, tớ cũng muốn gặp cậu Thuận một tý.

Nhã theo Tại trèo lên xe. Chiếc xe rồ máy chạy vụt về hướng đại đội 4. Trong lòng Nhã rạo rực một niềm vui, sớm muộn gì trưa mai các anh cũng sẽ vào trận. Anh không biết rằng, đúng lúc đó vợ anh cũng được hai người hàng xóm võng ra trạm xá.

          *

Mặc dù bụng chửa vượt mặt, lại bị mẹ chồng suốt ngày cằn nhằn bắt nghỉ ngơi nhưng Hiền đâu có chịu nghỉ. Chỉ có ông đội trưởng sản xuất là khó xử vì mẹ chồng thì xin cho con dâu nghỉ nhưng chính nàng dâu lại cứ đòi đi làm. Hôm nào cô cũng trực tiếp gặp ông để xin việc ngày mai. Cuối cùng ông chọn giải pháp là phân cho Hiền những công việc nhẹ nhàng nhất như làm cỏ, xới đất… đại loại là không phải gánh gồng nặng nhọc gì cả. Với Hiền, không chỉ là chuyện tham công tiếc việc mà đi làm với cô cũng là một niềm vui. Nhất là từ gần một tháng nay, từ khi quân ta mở chiến dịch thì không khí ở làng cứ là nhộn nhịp hẳn lên. Đâu đâu cũng thấy người ta bàn chuyện quân ta đang thắng như chẻ tre ở miền Nam. Cái gốc đa đầu làng trở thành trạm thông tin lưu động. Cứ đầu giờ hay đi làm về, người ta lại tụ tập ở đấy để thông báo cho nhau những tin mới nhất mà mình vừa mới nhận được. Hiền không góp chuyện mà chỉ ngồi nghe nhưng ánh mắt cô thì không giấu được niềm vui vì nếu cứ thế này thì chẳng mấy nữa Nhã của cô sẽ trở về. Và không chỉ có mình cô nghĩ vậy.

Chiều nay, như thường lệ ông đội trưởng lại phân công Hiền đi làm cỏ cho tràn ruộng lúa chiêm xuân muộn với mấy bà già. Từ ngày có phong trào cấy lúa thẳng hàng thì làm cỏ cũng nhàn. Chỉ việc đẩy cái cào cỏ cải tiến kiểu Trung Quốc đi thẳng vào lối giữa hai hàng lúa, cứ hai bước tiến lại một bước lùi thì vừa sạch cỏ, lại còn sục bùn cho lúa nữa. Ấy thế nhưng hôm nay sao Hiền cảm thấy cái cào cỏ nặng thế. Có lẽ là do cái bụng của cô đã quá to. Mà hôm nay chẳng hiểu “thằng cu” hay “cái hĩm” ở trong đó nó đạp mạnh thế. Theo tính toán của Hiền thì cái thai trong bụng cô mới chưa đầy chín tháng nên cô cũng định đi làm cố vài ngày nữa thì sẽ nghỉ. Nhưng sao thế này. Sau cú đạp mạnh của cái thai, một cơn đau bỗng nhói lên làm Hiền toát mồ hôi hột. Cô nén đau, cố đẩy cái cái cào thêm vài bước nữa nhưng rồi cơn đau càng dữ dội. Không thể chịu đựng được hơn, cô chạy vội vào bờ rồi nửa nằm, nửa ngồi chống hai tay ra sau trên bờ cỏ thở hổn hển. Mấy bà cùng làm biết có thể Hiền đã bắt đầu trở dạ nên cử ngay một người về mang võng ra rồi đưa thẳng cô về trạm xá.

Nghe tin con dâu đau bụng đẻ, bà cụ Đảm cuống quýt cả lên. Mặc dù đã đón đợi cái ngày này bao năm rồi nhưng khi nó đến bà vẫn cứ như người mơ ngủ. Đã chuẩn bị sẵn sàng các thứ cho con dâu, gói buộc đâu vào đấy rồi thế mà lúc chạy ra trạm xá xã bà chỉ xách được mỗi chiếc phích không và gói quần áo của chính mình. Lúc bà ra tới nơi thì Hiền đã đỡ đau, cô nằm thiêm thiếp trên chiếc giường đơn ở phòng chờ. Chị y sĩ trạm trưởng đang lúi húi bên cô đo huyết áp, nghe tim thai và khám tổng thể. Bà cụ Đảm cứ xấn vào lại bị đuổi ra thành ra càng sốt ruột. Buộc phải ngồi với mấy bà già, bà lại được dịp trách móc con dâu và phân bua với mọi người chuyện để Hiền phải đi làm đến tận ngày sắp đẻ. Hiền nằm nghe mẹ chồng nói mà gương mặt sáng ngời hạnh phúc.

Khi chị y sĩ khám xong cho Hiền, bà cụ lại làm rối cả lên. Bà túm tay chị y sĩ, khẩn khoản:

- Nó sắp đẻ chưa hả chị? Con trai hay con gái?

Chị y sĩ bật cười:

- Cô ấy chưa đẻ ngay đâu.. Mà đã đẻ đâu mà biết con trai hay con gái, hả cụ. Nhưng chắc là con trai, cụ ạ. Nó đạp mạnh lắm.

Bà cụ vẫn chưa chịu buông tha:

- Thế cháu nó có khỏe không? Có phải đưa đi bệnh viện không?

Chị y sĩ cười hiền hậu:

- Cụ cứ yên tâm đi, chắc phải một, hai hôm nữa cô ấy mới đẻ. Còn mẹ khỏe thế này, tim thai đập mạnh thế này thì không phải đi viện đâu.

Đến lúc ấy bà mới tạm yên tâm vào ngồi cạnh con dâu, vừa lấy cái khăn đượm mùi quết trầu lau mồ hôi cho cô vừa phe phẩy chiếc quạt nan. Hiền nhìn mẹ chồng đầy vẻ biết ơn, cơn đau trong bụng cô dường như cũng đã đỡ đi nhiều.

*

Đúng như dự đoán của ông Đào, gần trưa ngày 29 thì tuyến phòng thủ Nước Trong của địch bị chọc thủng. Đại đội 4 đã chiếm được ngã ba Thái Lan. Tướng Ân lệnh cho binh đoàn thọc sâu lập tức xuất phát. Đứng nhìn đoàn xe hàng trăm chiếc cả tăng, thiết giáp, xe chở quân, xe kéo pháo… đi như trảy hội trên con đường lầm bụi, tướng Ân bắt chặt tay ông Đào cảm ơn và khen ông “tài” thì ông chỉ tủm tỉm cười. Tài với cán gì. Khi mà sân bay Tân Sơn Nhất đã bị đánh bom, pháo của ta lại đã vào Nhơn Trạch và khóa họng được mấy trận địa pháo ở Thủ Đức, Tăng Nhơn Phú… thì chắc chắn nhiệm vụ của đại đội 4 cũng nhẹ đi nhiều. Với lại, những lục đục ở chính trường Sài Gòn thay tổng thống như thay áo và chuyện các ông tướng đua nhau di tản ra tàu Mỹ chắc cũng đã lan ra đến tận đây nên tinh thần của lũ ngụy này chắc “xuống đến mắt cá chân” rồi, còn bụng dạ nào mà “tử thủ” nữa. Tuy nhiên, đường từ đây đến Sài Gòn cũng khá xa. Cái làm ông lo nhất bây giờ là sự tồn tại của mấy cây cầu. Không biết đặc công của ta có giữ được cho đến lúc đại quân đi qua hay không?

Nỗi lo ấy không phải là không có cơ sở. Khi binh đoàn thọc sâu mới tiến được vài ki- lô- mét thì đã phải dừng lại vì trước khi rút lui, bọn địch đã kịp phá cầu Sông Buông. Cây cầu chỉ hơn 40 mét nhưng bị sập hoàn toàn bởi một khối thuốc nổ lớn làm cả đoàn xe rồng rắn dài mấy ki- lô- mét phải dừng bước. Khi biết công binh phải mất khá nhiều thời gian mới khắc phục được cầu, máu nghề nghiệp nổi lên, lúc đi qua khu vực Trường Thiết giáp, ông Đào đột ngột bảo Năm:

- Rẽ trái!

Năm hơi giật mình khi nghe khẩu lệnh bất ngờ nhưng anh vẫn kịp bẻ vô- lăng cho chiếc xe rẽ vào con đường bên trái. Mấy chiếc xe phía sau cũng rẽ theo. Ông Đào không nói gì mà chỉ chăm chú quan sát. Bên phải con đường là một bờ lũy đất, không biết để làm gì nhưng cao phải gần hai mét, trông cứ như một con đê. Ở phía cuối con đường thẳng tắp là một cái cổng bê- tông đồ sộ, cánh cổng mở toang, trên tấm bê tông giăng ngang hai trụ cổng đề những chữ gì không rõ. Nhưng bên phải cổng lại nổi bật hai chữ “LUYỆN THÉP” to lù lù, mỗi chữ dễ phải cao đến hơn mét chứ không ít. Ông Đào lẩm bẩm: “Bọn này làm công tác chính trị khá ra phết. Chỉ hai chữ ngắn gọn thôi nhưng cũng đủ khích lệ lòng tự hào của đám lính mũ đen này”.

Đoàn xe từ từ tiến vào cổng trường. Một tốp chiến sĩ bộ binh đang đứng cạnh cổng nhưng chắc là đã nhận ra xe của quân ta nên không ai có ý kiến gì. Thẳng từ cổng chính vào là một con đường trải nhựa rộng rãi, phẳng lì. Hai bên đường thấp thoáng những ngôi nhà một tầng san sát nhau na ná như doanh trại của sư đoàn 3 bộ binh ở Đà Nẵng. Khu nhà chỉ huy của nhà trường hiện được sư đoàn B04 sử dụng làm bệnh xá. Thương binh nằm la liệt dưới sàn nhà chứng tỏ mức độ ác liệt của trận đánh Nước Trong những ngày vừa qua. Ngay trước nhà chỉ huy là một cái sân rộng. Trên đó có một xác xe T54 không biết kéo ở đâu về. Trên thân xe và tháp pháo có đánh dấu những vị trí hiểm yếu mà nếu bắn vào đó có thể diệt được xe tăng. Đứng lặng người trước xác chiếc xe, ông Đào lẩm bẩm:

- Chắc cái này nó kéo ở An Lộc về đây.

Chỉ những dấu sơn đỏ trên thân xe, phó chính ủy Thu gật gù:

- Bọn chúng huấn luyện cũng thực tế ra phết, anh nhỉ.

Không nói gì nhưng ông Đào cũng thầm thừa nhận bọn ngụy rất chú trọng đến huấn luyện thực tế. Có vẻ như bọn chúng rất ghét lý thuyết dài dòng thì phải.

Xe tiếp tục đi sâu vào trong trường. Ông Đào ngỡ ngàng vì khuôn viên của nhà trường quá rộng. Ông ước tính chỗ này có thể đủ diện tích cho cả một sư đoàn đóng quân chứ không ít. Đến trước ngôi nhà có tấm biển “Hội quán sĩ quan”, ông Đào bảo Năm dừng lại. Trong nhà, quang cảnh bừa bộn của một bữa tiệc dở dang hiện ra. Những đĩa thức ăn đã bốc mùi chua chua. Những cốc vại bia uống dở cũng đã đóng váng. Phó chính ủy Thu chăm chú nhìn vào những đĩa thức ăn đã sạm màu, gật gù khen:

- Bọn này ăn sang ra phết, các anh ạ. Đủ cả thịt, cá, rau dưa. Lại còn bia bọt nữa chứ.

Ông Đào không chủ ý đến dãy bàn ăn mà nhìn quanh quẩn rồi bước lên cái sân khấu ở đầu nhà. Trên đó, hai chiếc bàn bi- a và mấy chiếc bàn bóng đá bằng tay vẫn như đang mời mọc người chơi. Xung quanh tường là la liệt những tranh ảnh đủ các loại, nhiều nhất là những bức ảnh thiếu nữ khỏa thân đủ mọi tư thế. Ông lẩm bẩm:

- Như vậy là bọn chúng đã hoàn toàn bị bất ngờ khi ta đánh vào đây. Có lẽ cũng chính vì vậy nên Trường Thiết giáp đã nhanh chóng thất thủ đến vậy.

Ông Thu cũng góp chuyện:

- Đúng vậy! Bọn chúng mới chỉ ăn được vài miếng thôi.

Ông Đào lắc đầu:

- Không hẳn như thế đâu. Có lẽ do quân ta chỉ tiến công theo một hướng nên chúng đã chủ động rút về phía sau để cùng với bọn mới tăng cường ra thiết lập tuyến phòng thủ mới- Liếc quanh một vòng cái Hội quán, ông lắc đầu ngán ngẩm rồi cao giọng- Thôi, ta xuống khu huấn luyện của nó xem một chút.

Khu huấn luyện nằm chếch về phía đông bắc của khuôn viên nhà trường. Đó là ba dãy nhà một tầng được nối với nhau thành hình chữ U. Ngay bên cạnh là một bãi bắn thu nhỏ. Ông Đào ngó khắp lượt các phòng học lỉnh kỉnh những mô hình các cụm máy rồi hỏi Tịnh:

- Cậu thấy trang bị huấn luyện của bọn chúng thế nào?

Tịnh vẫn đang sờ mó mấy cái mô hình vội ngẩng đầu lên:

- Báo cáo tư lệnh, cũng không hơn gì ta. Thậm chí so với những mô hình cắt bổ mới được viện trợ ở Trường sĩ quan Thiết giáp thì còn kém hơn.

Ông Đào gật đầu:

- Đương nhiên rồi. Ở đây chủ yếu nó đào tạo thành viên kíp xe thôi. Nào, ta ra bãi bắn một chút. Xem có cái gì hay thì đem về nhà để vận dụng.

 Bãi bắn thu nhỏ nằm ngay cạnh khu nhà học tập. Phía trước là một bờ lũy cao gần chục mét được đắp bằng đất và những hàng thùng phuy đổ đất xếp chồng lên nhau. Ba cái giá rung khá nhỏ nằm trong mấy gian nhà lợp tôn. Phía sau là gần chục bậc xi- măng để học viên ngồi tham quan. Chòi hẳn ra phía sau là đài chỉ huy bắn rất nhỏ, gọn, bên trong chỉ có một bảng điều khiển đơn giản với vài chiếc công tắc. Trợ lý huấn luyện Tịnh cứ săm soi từng thứ một. Mãi đến khi ông Đào hỏi nhỏ: “Thế nào?” anh mới rành giọt:

- Báo cáo tư lệnh, so với giá rung ở Rừng Cam của ta thì bọn này thua xa. Cái giá rung mỏng manh thế này chắc chỉ đặt được M41 nên thôi. Mà khoảng cách rút gọn quá thế này thì cũng không được thực tế cho lắm.

Ông Đào không tỏ thái độ gì mà lại gặng thêm:

- Thế có học nó được cái gì không?

Tịnh gãi đầu:

- Có lẽ chẳng học được gì đâu, thủ trưởng ạ.

Ông Đào vẫn bình thản:

- Nếu bây giờ ta đưa trung đoàn H07 vào đây thì có huấn luyện được ngay không?

Tịnh hơi ngơ ngác nhưng rồi anh quả quyết:

- Chắc chắn là được ạ. Cơ sở vật chất như thế này chỉ cần cải tạo đôi chút là sử dụng được ngay.

Đứng lên đài chỉ huy, phóng tầm mắt nhìn xung quanh khu vực nhà trường một lúc nữa như đang dự định một điều gì đó rồi ông Đào đột ngột:

- Thôi, ta tiếp tục đi. Giờ này chắc cũng sắp thông đường rồi.

Ngồi trên xe, cái ý nghĩ đưa một phần trung đoàn huấn luyện thành viên kíp xe vào đây tiếp quản cái cơ ngơi này cứ bám chặt lấy đầu ông cho đến khi đuổi kịp sở chỉ huy của binh đoàn Hương Giang. Trời đã sẩm tối mà đoàn xe hơn trăm chiếc vẫn án binh bất động trên đường. Một sĩ quan công binh cho ông biết chắc tầm nửa đêm cầu mới khắc phục xong.

NÒNG TRƠN, NÒNG RÃNH RỒI LẠI NÒNG TRƠN- TẠI SAO?

Thời gian gần đây, một số loại pháo - nhất là pháo lắp trên xe tăng lại quay trở lại với thiết kế nòng trơn. Tại sao lại có sự thay đổi như vậy?

Thực ra đó không phải là một vòng tròn luẩn quẩn mà là một vòng xoáy trôn ốc. Cũng là nòng trơn nhưng ở hai giai đoạn nó khác nhau rất nhiều.

Nghiên cứu lịch sử phát triển súng, pháo cho thấy thoạt kỳ thủy, các loại súng pháo đều có nòng trơn. Sau đó người ta phát triển lên chế tạo các loại nòng có rãnh xoắn (khương tuyến).

Thời gian gần đây, một số loại pháo - nhất là pháo lắp trên xe tăng lại quay trở lại với thiết kế nòng trơn. Tại sao lại có sự thay đổi như vậy?

Tại sao người ta phải chế tạo nòng có rãnh?

Như mọi người đều biết, mọi loại súng pháo thực chất là một loại động cơ một kỳ, có chức năng biến hóa năng thành động năng để đẩy đầu đạn đi một khoảng cách nhất định về hướng mục tiêu nhằm phá hủy, tiêu diệt mục tiêu.

Do hạn chế về trình độ công nghệ nên khi mới ra đời các nòng súng pháo đều là nòng trơn, còn các đầu đạn thì đều có dạng hình cầu.

Tuy nhiên, cùng với sự tiến bộ của khoa học vật lý cộng với qua thực tế sử dụng, người ta nhận thấy những đầu đạn có dạng thuôn, mũi nhọn sẽ bay xa hơn, nhanh hơn các đầu đạn hình cầu do giảm được lực cản không khí. Đồng thời với tăng tốc độ, tầm bay là khả năng xuyên phá mục tiêu của đầu đạn cũng tốt hơn.

Xe tăng T-90MS.

Lý thuyết thì như vậy song khi đi vào thực tế chế tạo và sử dụng thì lại nảy sinh vấn đề: một số đầu đạn không đâm mũi nhọn vào mục tiêu mà lại đập mình (nằm ngang) thậm chí cả đuôi vào mục tiêu.

Tình trạng này làm giảm độ chính xác khi bắn và cũng làm giảm hiệu lực xuyên phá mục tiêu của đầu đạn. Qua nghiên cứu, người ta đã tìm ra nguyên nhân của hiện tượng này: đó chính là lực cản không khí!

Số là, để thắng được trọng trường trái đất và bay qua một khoảng cách nhất định đến mục tiêu người ta phải tạo ra một góc ngắm luôn luôn dương so với đường thẳng nối súng pháo- mục tiêu. Khoảng cách bắn càng xa thì góc này càng phải lớn.

Điều đó làm cho đầu đạn khi ra khỏi nòng súng pháo thường ở trạng thái chếch lên so với phương nằm ngang. Vì vậy, lực cản không khí tác động vào nửa trên và nửa dưới của đầu đạn là không bằng nhau.

Vì đầu đạn chếch lên nên diện tích bề mặt tiếp xúc với không khí ở nửa dưới của đầu đạn lớn hơn so với nửa trên nên cũng sinh ra lực cản lớn hơn. Đến một giới hạn nào đó lực cản này sẽ "dựng" đầu đạn lên và thậm chí sẽ xoay ngược nó lại.

Vấn đề đặt ra đối với các nhà chế tạo vũ khí là phải làm thế nào ổn định được hướng bay của đầu đạn, phải làm sao đó để mũi đầu đạn luôn luôn hướng về phía trước.

Bài toán này đã được giải khi người ta phát hiện ra hiệu ứng con quay: một vật nặng khi tự quay quanh mình nó sẽ có hai đặc tính là "định trục" và "tiến động". Định trục nghĩa là nó có xu hướng giữ nguyên trục quay trong không gian.

Còn tiến động nghĩa là khi tác động vào nó một lực thì nó lại chuyển động theo phương vuông góc với lực tác động. Khi tốc độ quay càng cao thì các đặc tính này càng thể hiện rõ hơn.

Từ hiệu ứng này người ta quyết định sẽ làm cho đầu đạn tự quay xung quanh mình nó với tốc độ cao bằng các rãnh xoắn trong nòng súng pháo. Và thế là các loại súng pháo nòng có rãnh (khương tuyến) đã được chế tạo.

Tất nhiên, ý định này cũng chỉ được thực hiện khi có những tiến bộ nhất định trong công nghệ. Ngày nay, phương pháp phổ biến nhất để tạo ra các rãnh xoắn trong nòng pháo súng là phương pháp điện phân.

Cụ thể, người ta phủ một lớp chất điện phân theo hình các rãnh xoắn trong lòng nòng súng, sau đó ngâm chúng trong dung dịch điện phân. Dung dịch điện phân sẽ ăn mòn phần nòng súng pháo có bôi chất điện phân tạo thành các rãnh xoắn trong nòng súng pháo.

Sự ra đời của súng pháo nòng rãnh thật sự là một cuộc cách mạng trong ngành chế tạo vũ khí. Nó đã nâng cao khá nhiều độ chính xác khí bắn, đồng thời cũng làm tăng đáng kể hiệu lực xuyên phá, tiêu diệt mục tiêu.

Bộ đội xe tăng Việt Nam thực hành huấn luyện trên thao trường. Ảnh: Quân đội nhân dân.

Tại sao người ta lại phải quay lại với nòng trơn?

Mặc dù có những ưu điểm không thể phủ nhận và đã thống trị hàng thế kỷ song người ta cũng nhận thấy súng pháo nòng rãnh cũng tồn tại khá nhiều nhược điểm- nhất là khi ứng dụng nó trên các loại pháo bắn trực tiếp nói chung và pháo trên xe tăng nói riêng.

Một số nhược điểm của pháo nòng rãnh là:

Rất khó nâng cao sơ tốc đầu đạn. Sơ tốc đầu đạn là một chỉ số quan trọng chi phối khả năng xuyên phá những mục tiêu kiên cố như xe tăng, lô cốt bê tông cốt thép v.v... Song do đai đạn phải cắt vào rãnh xoắn nên ma sát giữa nòng và đầu đạn khá lớn.

Bên cạnh đó, năng lượng do thuốc phóng sinh ra ngoài việc đẩy đầu đạn về phía trước còn phải trích ra một phần tạo chuyển động quay cho đạn. Hai yếu tố này làm giảm đáng kể sơ tốc đầu đạn khi bắn.

Công nghệ chế tạo phức tạp, giá thành cao, trong khi đó tuổi thọ lại kém. Rõ ràng, so với chế tạo nòng trơn thì nòng xoắn thêm hẳn một công đoạn là tạo rãnh xoắn. mà công đoạn này đòi hỏi sự chính xác rất cao nên làm giá thành sản phẩm nâng lên.

Trong khi đó, để bịt kín khí thuốc, các đai trên đầu đạn phải cắt vào rãnh xoắn nên diện tích tiếp xúc nòng - đạn tăng lên làm tăng ma sát dẫn đến mài mòn nòng nhanh hơn- tức là tuổi thọ của nòng rãnh xoắn so với nòng trơn thấp hơn nhiều.

Khi người ta đã chế tạo được đạn xuyên lõm chống tăng và tên lửa chống tăng bắn qua nòng pháo thì chuyển động quay do rãnh xoắn tạo ra lại trở thành bất lợi vì sẽ làm giảm khả năng xuyên cũng như khó điều khiển hơn.

Để bắn được các loại đạn này người ta phải làm thêm các đai "vi quay" có thể quay tự do xung quanh đạn làm cho giá thành tăng lên.

Vì những lý do trên, người ta đã nghĩ đến việc quay lại sử dụng pháo nòng trơn. Vấn đề đặt ra lại là: nếu đầu đạn không xoay nữa thì làm thế nào để nó ổn định trên đường bay.

Thật may, lời giải bài toán này đã sẵn có trong tự nhiên và đã được con người ứng dụng từ hàng vạn năm trước. Đó là làm cánh đuôi cho đầu đạn.

Như chúng ta đã biết, những mũi tên khi bắn đi trong bất kỳ trường hợp nào cũng đều hướng đầu nhọn mũi tên về phía trước. Sở dĩ như vậy là bởi ở đuôi của nó có gắn mấy cánh lông chim.

Sức cản không khí đặt lên những cái lông chim này lớn hơn so với đầu mũi tên buộc nó lúc nào cũng phải ở phía sau. Đối với đầu đạn pháo cũng vậy, khi gắn thêm cho nó một cái cánh đuôi thì đảm bảo trong mọi trường hợp nó đều hướng mũi về phía trước.

Và khi đã có giải pháp ổn định đầu đạn rồi thì hà cớ gì mà người ta không sản xuất pháo nòng trơn.

Cả ba nhược điểm của pháo nòng rãnh như đã nêu trên đều đã được khắc phục khá triệt để trong pháo nòng trơn. Nhờ giảm được tối đa ma sát giữa nòng và đạn nên sơ tốc của pháo nòng trơn thường rất cao, đạt từ 1,2 đến 1,5 lần so với đạn pháo nòng rãnh cùng cỡ.

Về tuổi thọ của pháo nòng trơn cũng được kéo dài trung bình gấp 2 lần so với pháo nòng rãnh. Đặc biệt, việc bắn đạn lõm và tên lửa chống tăng qua nòng pháo hết sức thuận lợi.

Mặc dù cũng có chút nhược điểm là do ổn định bằng cánh đuôi, quỹ đạo đường đạn bị ảnh hưởng khá lớn khi có gió ngang. Tuy nhiên, nếu bắn trong tầm bắn hiệu quả của xe tăng thì sai lệch đó khá nhỏ và có thể chấp nhận được.

Đó chính là lý do để các xe tăng chủ lực thế hệ mới nhất trên thế giới đều dùng pháo nòng trơn. Còn đối với các loại pháo súng cỡ nhỏ, việc chế đạo cánh đuôi cho đầu đạn trở nên phức tạp hơn kéo theo giá thành cao, lại dễ gãy vỡ nên người ta vẫn dùng nòng có rãnh là chính.

NGUỒN: http://soha.vn/xe-tang-chu-luc-the-he-moi-nhat-the-gioi-deu-dung-phao-nong-tron-20160918210423675.htm

BÃO THÉP 4- TRẬN CUỒNG PHONG- Kỳ 41

Thêm một ngày nữa qua đi, mũi tiến công chủ yếu của binh đoàn Sông Hương vẫn giẫm chân tại chỗ tại căn cứ Nước Trong. Sau hai ngày liên tục chiến đấu, trung đoàn bộ binh 9 được tăng cường đại đội 5 của tiểu đoàn xe tăng 2 không những không chọc thủng được phòng tuyến Nước Trong mà còn bị tổn thất nặng nề. Riêng đại đội 5 có 7 xe thì đã bị cháy, bị hỏng mất 4 xe. Số còn lại thì dầu và đạn đều đã cạn. Quá sốt ruột trước tình hình chậm trễ như vậy, ông Đào quyết định xuống gặp lữ đoàn H03.

Trời đã nửa chiều. Mặt trời chênh chếch xiên khoai làm cái nắng thêm oi nồng, khó chịu. Chiếc xe Bắc Kinh phóng với tốc độ cao trong đường lô của cánh rừng cao su kéo theo một vệt bụi dài đỏ sậm. Phía nam, những tiếng nổ lớn vẫn vọng về đều đều. Trên xe, ông Đào ngồi trầm tư suy nghĩ, cố lý giải nguyên nhân sự chậm trễ trong hai ngày qua. Đã đành, kẻ địch đang lâm vào thế “cùng đường, dứt giậu” nên điên cuồng chống cự. Nhưng chẳng lẽ vì thế mà ta chịu bó tay sao. Phải có cách nào đó chứ!

Nhác thấy trong một lô cao su gần đường có mấy chiếc xe tăng đang nằm im như đàn voi thiêm thiếp ngủ, ông bảo Năm rẽ vào. Nằm ngoài cùng là chiếc xe mang số hiệu 380 lấm lem như một con trâu đất, hai lá chắn bùn đã bay đâu mất. Trên tháp pháo cũng không thấy khẩu cao xạ 12 ly 7. Ngay cạnh xe, một chiến sĩ trẻ có nước da trắng trẻo và khuôn mặt rất thư sinh đang băng lại cái bả vai cho đồng đội là một chiến sĩ mặt đầy tàn nhang, trông có vẻ rất khắc khổ. Thấy có người đến, người chiến sĩ trẻ ngước mắt lên. Chắc cậu ta không biết mình đang đứng trước vị tư lệnh binh chủng, nhưng thấy ông đi xe con nên cứ chào:

- Chào thủ trưởng! Thủ trưởng hỏi ai ạ?

Nhìn chàng trai trẻ bằng trạc tuổi đứa con nuôi của mình, cũng mảnh khảnh thư sinh như nó, ông Đào chợt thấy rất có cảm tình với người chiến sĩ này. Ông thân mật:

- Các đồng chí ở đơn vị nào?

Cậu trai trẻ lúng túng một lát rồi mới trả lời:

- Báo cáo thủ trưởng, bọn em chính ra là ở đại đội 4 nhưng bây giờ lại là ở đại đội 5 ạ.

Thấy là lạ, ông Đào gặng:

- Thế nghĩa là sao?

Người chiến sĩ có gương mặt khắc khổ buông một câu cụt ngủn:

- Thì được điều về bổ sung cho đại đội 5 chứ sao.

Người chiến sĩ có gương mặt thư sinh giải thích rõ hơn:

- Báo cáo thủ trưởng, chúng em từ đại đội 4 mới được điều về bổ sung cho đại đội 5 này từ chiều hôm qua ạ.

Ông Đào gật đầu ra ý hiểu nhưng vẫn hỏi thêm:

- Thế có mỗi mình xe đồng chí bổ sung về đây thôi à?- Thấy hai chiến sĩ cùng gật đầu, ông hỏi tiếp- Thế bổ sung về đây làm gì?

Cậu chiến sĩ trẻ tỏ vẻ ngạc nhiên trước câu hỏi của ông Đào. Cậu chiến sĩ  mặt đầy tàn nhang không biết vì đau hay vì câu hỏi có phần lục vấn của người đối thoại nên vùng vằng:

- Ông này hỏi hay nhỉ? Bổ sung về để đánh nhau chứ để làm gì. Đấy, ông nhìn mà xem- Cậu ta hất đầu về phía chiếc xe 380- Người thì bốn chết hai còn hai thằng đây. Xe thì thủng tháp pháo, bay 12 ly 7, hỏng đại liên.

Đến lúc này ông Đào mới nhìn kỹ bộ dạng hai người chiến sĩ. Cả hai cùng phờ phạc, quần áo thì nhem nhuốc dầu mỡ và dính đầy bụi đất. Chắc họ mất ngủ đã lâu nên hai hốc mắt thâm quầng. Ông Đào quay lại nhìn kỹ chiếc xe. Hóa ra, chiếc xe đã bị trúng một viên đạn. Trên tháp pháo, một cái lỗ toang hoác ở đỉnh quạt thông gió. Tấm cửa pháo hai đang mở bị chém nham nhở. Mấy tấm thép ở cổ pháo vênh hết cả lên. Ông Đào chợt nhận ra mình đã quá vô tình.

Đúng lúc đó, chính trị viên Lục chạy vội đến trước mặt ông Đào, anh  đứng nghiêm dõng dạc:

- Báo cáo tư lệnh, tôi chính trị viên đại đội 5 báo cáo đồng chí, bộ đội vừa đi chiến đấu về, đang nghỉ ngơi để hồi phục sức khỏe ạ.

Ông Đào gật đầu. Chừng như hai chiến sĩ giờ mới biết người nói chuyện nãy giờ với mình là tư lệnh binh chủng nên len lén bỏ đi. Ông Đào thân mật:

- Hai đồng chí cứ ở đấy. Tôi có chuyện cần hỏi các đồng chí- Quay lại phía chính trị viên Lục, ông khoát tay- Đồng chí báo cáo sơ qua tình hình chiến đấu của đơn vị xem nào.

Lục trở về tư thế nghỉ, giọng thoang thoảng buồn:

- Báo cáo tư lệnh, sau trận đánh Trường Thiết giáp khá thuận lợi đêm 26, đến sáng 27 chúng tôi tiếp tục phát triển lên phía Nước Trong. Tuy nhiên, địch ở đây rất mạnh nên đại đội tôi bị cháy mất 4 xe và còn có 3 xe. Sau khi nghe chúng tôi báo cáo tình hình, chiều ngày 27 lữ đoàn bổ sung cho chúng tôi xe 380 này. Thế nhưng, sáng nay 4 xe lên đánh tiếp thì xe 380 này bị trúng đạn, một đồng chí hy sinh, một đồng chí bị thương nặng phải nằm viện, còn hai đồng chí này vừa mới đưa xe về đến đây. Chắc anh em đang còn mệt nên nói năng lung tung, thủ trưởng thông cảm.

Ông Đào cau mày không nói năng gì. Rõ ràng phòng tuyến của địch ở đây rất cứng. Nhưng tại sao lữ đoàn lại chỉ bổ sung nhỏ giọt một xe lên thế này. Ông quay lại phía hai người chiến sĩ trẻ:

- Các đồng chí kể rõ hơn về tình hình địch và trường hợp bị thương của xe mình cho tôi nghe nào.

Hai chiến sĩ đùn đẩy nhau một lát rồi người chiến sĩ có khuôn mặt thư sinh lên tiếng:

- Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi có mặt tại đây chiều qua và sáng nay tham gia chiến đấu ngay. Về địch thì thực ra chúng tôi thấy rất khó quan sát vì chúng lợi dụng rừng cây cao su để xây dựng trận địa. Khi đến tuyến chiếm lĩnh của bộ binh, được bộ binh chỉ mục tiêu chúng tôi đã diệt được một số công sự địch. Thế nhưng khi chuyển sang xung phong thì bộ binh không chịu chạy theo.

Ông Đào nôn nóng ngắt lời:

- Sao? Đồng chí nói sao? Bộ binh không chịu xung phong à?

Người chiến sĩ trẻ gật đầu:

- Vâng ạ. Có lẽ tại pháo địch bắn dữ quá thủ trưởng ạ. Anh em họ cứ nhỏm đầu dậy khỏi công sự thì đã lại phải thụp xuống vì pháo rồi. Vì thế, chúng tôi đành dừng lại dùng hỏa lực diệt địch. Được độ một tiếng thì 3 xe kia hết đạn, sở chỉ huy cho về. Còn lại một mình xe tôi ở lại giữ trận địa cùng anh em bộ binh. Đến gần trưa, chúng tôi phát hiện xe tăng địch cơ động vào nhưng vừa mới bắn được một phát thì bị trúng đạn như thủ trưởng thấy đấy.

Ông Đào tỏ vẻ quan tâm:

- Đồng chí nhìn thấy xe tăng địch à? Ở đâu?

Người chiến sĩ có gương mặt khắc khổ giờ mới góp chuyện:

- Báo cáo, chúng tôi quan sát thấy một đoàn xe tăng địch chạy từ phía Vũng Tàu lên nhưng xa quá nên bắn không trúng.

Ông Đào gật đầu ôn tồn:

- Thôi được rồi! Các đồng chí nghỉ ngơi đi!- Ông chỉ Lục- Còn đồng chí dẫn đường cho tôi vào sở chỉ huy lữ đoàn.

          *

Trong cái lán dã chiến dựng tạm bằng bạt xe tăng, mấy cán bộ chỉ huy lữ đoàn H03 đang ngồi thảo luận vấn đề gì đó có vẻ căng thẳng lắm. Họ chỉ dừng câu chuyện khi thấy chiếc xe con bám đỏ bụi đường phóng thẳng vào khu vực. Nhìn qua chiếc xe, lữ trưởng Tình biết đó là tư lệnh binh chủng nên anh vội đứng dậy bước ra cửa lán. Chính ủy Văn, các lữ phó Minh, Tại cũng ra theo.

Đang khá bực bội nhưng nhìn mấy gương mặt hốc hác, anh nào anh nấy râu ria lởm chởm, ông Đào cố nén giận trở lại ôn tồn:

- Các cậu đang làm gì vậy?

Lữ trưởng Tình chưa kịp nói gì thì một chiếc xe con nữa lại phóng tới ào ào. Từ trên xe bước xuống là tư lệnh binh đoàn Nguyễn Hữu Ân. Tư lệnh binh đoàn bắt tay một lượt tất cả mọi người có mặt rồi nôn nóng:

- Mời anh Đào và các anh vào cả đây. Phải làm gì đi chứ cứ dậm chân tại chỗ mãi ở đây thì chết cả nút đấy.

Không khí trong căn lán có vẻ rất căng thẳng. Lữ trưởng Tình lắp bắp:

- Báo cáo các thủ trưởng, chúng tôi cũng đã tăng cường lực lượng cho đại đội 5 đột phá Nước Trong. Nhưng có lẽ do địch ở đây quá mạnh nên chưa có kết quả.

Ông Đào bực bội giễu cợt:

- Tăng cường lực lượng gì? Nhỏ giọt một xe lên đó mà gọi là tăng cường à?

Lữ trưởng Tình càng bối rối tợn, nói không ra tiếng. Chính ủy Bùi Văn vội đỡ lời:

- Báo cáo thủ trưởng, thực tình chúng tôi cũng đã bàn luận với nhau rất nhiều mới quyết định như vậy. Lữ đoàn tiếng là có 4 tiểu đoàn nhưng các tiểu đoàn 4 và 5 chủ yếu là xe thiết giáp, lực lượng lại đã bị tiêu hao từ Phan Rang vào đến đây nên thực ra chỉ trông vào 2 tiểu đoàn chủ lực là tiểu đoàn 1 và tiểu đoàn 2. Trong khi đó, tiểu đoàn 2 đã được sử dụng làm nhiệm vụ đột phá tuyến phòng thủ vòng ngoài, chỉ còn tiểu đoàn 1 làm nòng cốt cho binh đoàn thọc sâu. Bây giờ nếu tăng cường hẳn một đại đội cho tiểu đoàn 2 thì sẽ ảnh hưởng đến sức mạnh của binh đoàn thọc sâu. Vì vậy, chúng tôi quyết định chọn phương án bổ sung như vậy.

Chừng như đã hiểu cái khó của cấp dưới nên ông Đào ôn tồn hơn:

- Thôi, anh không phải thanh minh nữa. Vấn đề bây giờ là phải vượt qua được chỗ này thì mới nói đến chuyện thọc sâu được. Đúng thế không, các anh?

Tướng Ân gật đầu:

- Bằng giá nào cũng phải vượt qua được chỗ này trước buổi trưa mai và ra đến xa lộ Biên Hòa trước 0 giờ ngày 30. Theo tôi, ngoài phương án tiếp tục đột phá ta có thể tìm một phương án khác- Thấy mọi người đều chăm chú nhìn vào mình, ông dằn giọng- Ngay sau đây, tôi đề nghị lữ đoàn cử một tổ trinh sát tìm đường vòng tránh căn cứ Nước Trong. Bài học của Mê Kông vừa rồi đấy, cứ húc mãi vào Xuân Lộc không đem lại kết quả gì nhưng chuyển hướng tiến công, đánh vào Dầu Giây ở sau lưng nó thì tự nhiên chẳng cần đánh tướng Đảo cũng phải bỏ Xuân Lộc. Ở đây cũng vậy. Ta vòng tránh qua nó mà thọc thẳng vào Sài Gòn có hơn không?

Ông Đào thầm nghĩ đó cũng là một phương án hay. Tuy nhiên, lữ phó Công từ nãy vẫn ngồi im giờ mới lên tiếng:

- Báo cáo tư lệnh, vấn đề này chúng tôi cũng đã nghĩ đến nhưng sáng nay, khi chúng tôi tản ra hai phía tìm đường thì đều đụng địch nên phải rút về. Ngoài ra, nếu có tìm được đường vòng tránh thì chắc chắn sẽ phải vượt qua suối Nước Trong và sông Buông. Trong khi đó, lực lượng bảo đảm cơ động của ta lại quá mỏng.

Tướng Ân đỏ mặt lên, bực bội:

- Anh này nói hay nhỉ? Các anh có công binh đi cùng cơ mà. Ngoài ra binh đoàn đã tăng cường cho binh đoàn thọc sâu một tiểu đoàn bảo đảm vượt sông. Các anh phải phát huy nó lên chứ. Còn đụng địch thì tìm rộng nữa ra. Địch yếu thì đánh địch mà đi, mở đường mà tiến. Truyền thống của quân đội ta là thế mà.

Thấy tình hình có vẻ căng, ông Đào nhẹ nhàng:

- Theo tôi, ta sẽ tiến hành song song cả hai phương án. Phương án một, các anh rút ra một đại đội của tiểu đoàn 1 để bổ sung cho mũi đột phá Nước Trong. Ngay sau đây sẽ điều nó lên Trường Thiết giáp để bắt liên lạc và hiệp đồng với bộ binh, chậm nhất là sáng sớm mai phải nổ súng. Đồng thời, lữ đoàn cho một trung đội trinh sát cơ giới đi tìm đường vòng tránh. Sáng ngày mai phải trả lời được câu hỏi có đi được không. Muốn đi được phải khắc phục những chỗ nào. Các anh thấy thế có được không?

Tướng Ân đã lấy lại được bình tĩnh, ông gật đầu:

- Tôi nhất trí! Các anh cho triển khai ngay đi!

Muốn để cho ban chỉ huy lữ đoàn hội ý, ông Đào kéo tướng Ân ra ngoài lán. Ngước nhìn lên bầu trời đang văng vẳng tiếng máy bay, chợt nhớ lại chuyện mình được chứng kiến hôm trước ở sở chỉ huy chiến dịch, ông Đào nói nhỏ với bạn:

- Anh yên tâm đi! Chắc chắn ngày mai sân bay Tân Sơn Nhất sẽ không sử dụng được nữa. Bộ đội ta sẽ không còn phải phơi lưng cho mấy thằng giặc trời này nữa đâu.

Tưởng ông Đào nói đến chuyện pháo binh của mình bắn được vào Tân Sơn Nhất, tướng Ân lắc đầu:

- Chưa đâu, anh ơi. Pháo của tôi đã vào được Nhơn Trạch đâu. Có nhanh cũng phải đêm nay.

Ông Đào lắc đầu cười khoái trá:

- Chưa cần đến pháo của anh đâu. Anh cứ tin tôi đi, nội nhật hôm nay bọn địch ở Tân Sơn Nhất sẽ nhận một món quà đặc biệt từ chính mấy cái A37 mà ta thu được ở Đà Nẵng và Thành Sơn ấy.

Tướng Ân mở to mắt ngạc nhiên:

- Có chuyện ấy à? Sao tôi không biết nhỉ.

Ông Đào rì rầm kể lại câu chuyện mình được chứng kiến ở sở chỉ huy chiến dịch hôm nào. Tướng Ân đứng nghe chăm chú, nét mặt giãn ra đầy sảng khoái.

Cuộc hội ý chớp nhoáng của ban chỉ huy lữ đoàn H03 đã xong. Lữ trưởng Tình rảo bước đến bên hai vị tư lệnh, anh hồi hộp cất lời:

- Báo cáo các thủ trưởng, chúng tôi đã triển khai ngay theo ý định của các thủ trưởng. Ngay sau đây, đồng chí Minh sẽ tổ chức trinh sát đường vòng tránh. Còn đồng chí Tại sẽ xuống giao nhiệm vụ cho tiểu đoàn 1.

Ông Đào gật đầu:

- Tốt lắm!- Quay sang tướng Ân, ông cao giọng chắc như đinh đóng cột- Anh cứ yên tâm. Tôi đảm bảo với anh trưa mai chúng ta sẽ ra đến đường 15.

KHÓI KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG VÔ TÍCH SỰ

Xe tăng T-90MS thực hành diễn tập.

Đúng như vậy! Trong nhiều trường hợp, khói là một phương tiện ngụy trang hữu hiệu. Chả thế mà các xe tăng hiện đại đã có cả thiết bị tạo khói cho riêng mình.

Thực tế lịch sử đã chứng minh

Trong tác chiến ở bất kỳ hình thức nào, tiến công hay phòng ngự thì việc quan sát được đối phương và hành động của đối phương là một trong những yếu tố mang tính chất quyết định bởi có như vậy mới có thể sử dụng vũ khí trong trang bị tiêu diệt được kẻ địch.

Vì vậy, các biện pháp ngụy trang che mắt đối phương thường xuyên được các bên tham chiến đem ra áp dụng. Một trong các biện pháp ngụy trang đó là tạo màn khói!

Khói là tập hợp các khí và các hạt chất lỏng hoặc chất rắn lơ lửng trong không khí sinh ra khi một nguyên liệu bị đốt cháy hoặc chưng khô, kèm theo đó là một lượng không khí bị cuốn theo và trộn lẫn vào các phần tử đó.

Với đặc điểm như vậy, khói sẽ hấp thụ, ngăn cản hoặc làm tán xạ sóng ánh sáng ở hầu hết các bước sóng từ nhìn thấy đến hồng ngoại và tử ngoại. Kể cả đối với la-de khi gặp màn khói mật độ cao cũng sẽ không thể xuyên qua.

Lợi dụng những đặc tính đó, ngay từ thời cổ đại khói đã được ứng dụng vào quân sự. Tuy nhiên, từ chiến tranh thế giới thứ hai thì việc ứng dụng khói mới phổ biến hơn và có tính kế hoạch, bài bản hơn.

Ví dụ điển hình như trận tiến công vượt sông Đơ-nhi-ép của Hồng quân LX trong Thế chiến II tháng 11 năm 1943. Trong trận này Hồng Quân đã tạo khói mù ở 69 địa điểm khác nhau làm cho thật giả lẫn lộn nhằm che giấu ý đồ và bến vượt thực sự của mình.

Về phía quân Đức đã sử dụng hơn 2000 lượt máy bay đến oanh tạc nhưng kết quả chỉ có 6 quả bom trúng mục tiêu.

Còn trong chiến tranh Ai Cập- Israen năm 1973, quân đội Ai Cập cũng sử dụng màn khói ngụy trang quy mô lớn trong trận tiến công vượt kênh đào Xuy-ê và đã hạn chế khả năng tác xạ các loại vũ khí của quân Israen, giảm đến mức tối thiểu thương vong của bộ đội.

Xe tăng T-90

Trong chiến tranh Việt Nam, chúng ta đã sử dụng thành công màn khói ngụy trang để bảo vệ nhà máy điện Yên Phụ trước các cuộc oanh kích ác liệt của không quân Mỹ- kể cả khi Mỹ sử dụng bom la- de- một loại vũ khí tinh khôn có độ chính xác cao đã từng đánh trúng nhiều mục tiêu quan trọng của ta.

Để tạo ra khói theo ý định, trong quân sự hiện nay sử dụng rất nhiều phương tiện. Từ lựu đạn, hộp tạo khói cầm tay đến thùng tạo khói, đạn pháo, cối và bom tạo khói sử dụng các hợp chất hóa học chuyên dùng.

Ngoài ra còn có một số cách tạo khói khác như "chưng khô" nhiên liệu trên các phương tiện chiến đấu như tàu thủy, xe tăng...

Để tăng phạm vi sử dụng người ta còn sử dụng các phương tiện cơ giới vào việc tạo khói. Nhiệm vụ này ở Việt Nam thường do Bộ đội Hóa học đảm nhiệm.

Khói với xe tăng trong chiến tranh hiện đại

Là lực lượng đột kích chủ yếu của lục quân trong các chiến dịch tiến công, xe tăng thường xuyên được coi là mục tiêu quan trọng cần tiêu diệt của bên phòng ngự.

Vì vậy, song song với sự phát triển của xe tăng thì các loại vũ khí chống tăng cũng không ngừng phát triển và ngày càng hiện đại từ súng chống tăng cá nhân cho đến các loại tên lửa chống tăng với nhiều nguyên lý ngắm bắn, dẫn đường khác nhau.

Để bảo vệ mình, các xe tăng cũng được hiện đại hóa liên tục. Từ lắp giáp phản ứng nổ đến các thiết bị phòng hộ chủ động v.v... Và một trong những biện pháp nữa được các nhà chế tạo xe tăng - nhất là trường phái xe tăng Nga - Xô áp dụng là tạo màn khói che mắt đối phương.

Xe tăng Ấn Độ thả khói ngụy trang trong diễn tập.

Nếu tạo được một màn khói đủ dày che phủ xe tăng thì hoàn toàn có thể vô hiệu hóa các loại vũ khí chống tăng của đối phương dù đó là vũ khí ngắm bắn bằng mắt thường hay tên lửa dẫn bằng la de, hồng ngoại...

Để làm được điều này, các xe tăng từ đời T-55 trở đi đã được lắp thiết bị tạo khói mù. Đó là một thiết bị đặc biệt sử dụng nhiên liệu diesel của bản thân xe tăng làm nguyên liệu tạo khói. Nó bao gồm một máy bơm nhiên liệu và hệ thống van, vòi phun gắn trên đường khí xả của động cơ.

Khi động cơ đã làm việc một thời gian, hệ thống ống xả sẽ đạt đến một nhiệt độ nhất định. Lúc đó, nếu nhiên liệu được phun vào đường xả thì số diesel này sẽ không bị đốt cháy mà bị ‘chưng khô" và tạo thành khói phun ra theo cửa xả của xe.

Thiết bị tạo khói thế hệ mới do Việt Nam chế tạo. Ảnh: Truyền hình QPVN.

Trong điều kiện thời tiết bình thường (gió dưới 4 m/s), với lượng nhiên liệu tiêu thụ 10 lít/ phút thiết bị này có thể tạo được màn khói đậm đặc cao 15-20 mét và trải dài theo đường cơ động của xe.

Không chỉ sử dụng thiết bị tạo khói từ nhiên liệu, trên các xe tăng hiện đại người ta còn lắp thêm một số ống phóng lựu mà đạn của chúng chính là đạn khói. Khi cần thiết phải che mắt đối phương kíp xe sẽ kích hoạt các ống phóng này.

Các quả đạn khói sẽ được phóng về phía trước khoảng 60-70 mét và sẽ tạo màn khói đủ để vô hiệu hóa khả năng quan sát cũng như tín hiệu dẫn đường của các loại tên lửa chống tăng.

Tuy nhiên, khi sử dụng khói mù che mắt đối phương cũng sẽ làm giảm khả năng quan sát của chính mình. Vì vậy, phải căn cứ vào tình hình cụ thể như đội hình chiến đấu, tình hình địa hình thời tiết- đặc biệt là các chỉ số về gió...để có phương án, thời gian áp dụng cho phù hợp.

Và không hề sai khi nói sử dụng khói cho hiệu quả trong tác chiến là cả một nghệ thuật!

Nguồn: http://soha.vn/khoi-xe-tang-khong-phai-luc-nao-cung-vo-tich-su-20160910120058892.htm